Artikelen

Veel meer overlast: brandbrief provincies en gemeenten

De Rijksoverheid laat goederenvervoerders op het spoor gewoon maar hun gang gaan. Gevolg: onacceptabel forse overschrijdingen van de aantallen wagons met gevaarlijke stoffen en de geluidsproductie op het spoor langs Bathmen. Deed het ministerie in 2014 allerlei uitspraken over niet te overschrijden 'plafonds' in de overlast en garanties dat die goed in de gaten zouden worden gehouden,en laat het ons nu in de steek? De provincie Overijssel, samen met Gelderland en de betreffende gemeenten, vindt van wel.

BordGeenExplosieVan 165 ketelwagens met brandbare gassen in 2014 steeg het aantal in 2015 explosief naar ruim 3000. "Geschokt" zijn de provincie- en gemeentebesturen: een forse overschrijding van de wettelijke regels en ze werden hierover volstrekt onvoldoende en te laat geïnformeerd. In een uitstekende nieuwe 'brandbrief' die Gedeputeerde Staten van Overijssel namens alle besturen hierover naar het ministerie zonden, is tussen de regels door te lezen dat ze laaiend zijn over de gang van zaken. Allerlei afspraken, waarmee ook wij als bewoners rond het spoor in 2014 'gerustgesteld' werden over de te verwachten overlast, blijken door het Rijk helemaal niet nagekomen te worden. Vooral "een gebrek aan sturing vooraf op risico's" wordt het ministerie verweten.

BertBoermanGedeputeerde Bert Boerman (CU) van Overijssel wijst op de afspraken dat de prognoses over het spoorgoederenvervoer goed in de gaten zouden worden gehouden en "bij stijging van de aantallen hoger dan eerder verwacht, moeten er vervolgens adequate maatregelen genomen worden.” Het verwijt treft het ministerie dat het nog helemaal niets heeft gedaan. Onderzoeksgegevens over treinaantallen en geluids- en trillingsoverlast hebben de provincies afgelopen jaar zélf verzameld; van het Rijk eisen zij nu dat die over de brug komt met de exacte actuele gegevens en verwachtingen, en dat voortaan ieder kwartaal. Wethouder LiesbethGrijsenLiesbeth Grijsen (GB) van Deventer noemt de huidige ontwikkelingen "onacceptabel". "Wat ons vooral stoort, is dat er nergens vooraf sturing plaatsvindt. Er wordt een norm gesteld en een half jaar later wordt er gezegd: Oeps, het is overschreden." En waar ook zij helemaal boos over is: "Wij hebben nog steeds geen informatie ontvangen van het ministerie". Hoe kun je op zo'n manier als gemeente de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van je inwoners dragen, vraagt ze zich af.

Voor Bathmen als 'spoordorp' hebben de huidige ontwikkelingen uiteraard grote gevolgen. Meer overlast dan voorheen als gevolg van de in 2014 vastgestelde geluidsproductieplafonds was al voorzien. Die plafonds waren al aan de hoge kant en zouden, als ze de ruimte die ze bieden helemaal opgevuld zou worden, al voor een behoorlijke toename zorgen. Maar naar nu blijkt worden die plafonds ook nog eens overschreden, én - in tegenstelling tot de vanuit het ministerie meermaals herhaalde toezeggingen - daar wordt helemaal niets aan gedaan. Maar specifiek voor Bathmen blijkt de situatie nog erger. De provincie Overijssel heeft bij eigen metingen geconstateerd dat de goederentreinen bij Bathmen veel te hard reden, schrijft ze in de brief. Hoe hoger de snelheid, hoe groter de geluidsoverlast; in de prognoses voor geluidsoverlast wordt steeds gerekend met goederentreinen die maximaal 80 km/h rijden, terwijl in werkelijkheid bij Bathmen snelheden tot wel 100 km/h werden geconstateerd!

Die treinen veroorzaken dan ook nog eens een erg hoog 'piekgeluid' van zelfs meer dan 100 decibel, en dat is zeker in de nachtelijke uren onacceptabel, moppert de provinciale brief verder. Verouderd en slecht onderhouden materieel is vaak de oorzaak, en wanneer gaat de rijksoverheid daar nou eens wat aan doen? Want in het PHS-besluit is er voor de berekeningen van de geluidsoverlast van uitgegaan dat er in 2020 80% 'stil' materieel rijdt, maar daar komt zo niets van terecht, wordt in de brief opgemerkt. Waarom laat de regering dat lopen en is er nog steeds geen wettelijke regeling zoals in de omringende landen, vragen de provincies en gemeenten zich af. En goederenvervoer in de nacht is zo verstorend dat het door de overheid sowieso zoveel mogelijk zou moeten worden voorkomen, vinden ze.

SharonDijksmaIn hun brief vragen de besturen aan het ministerie om een "pro-active houding".  Ga er nou eindelijk eens wat aan doen dat het niet helemaal uit de hand loopt als je de goederenvervoerders de vrije hand blijft geven, is de vertaling daarvan. Sinds het vertrek van Wilma Mansveld als verantwoordelijk staatssecretaris heeft haar opvolgster Sharon Dijksma (PvdA) een frisse wind door het ministerie laten gaan. Voor haar ligt er nu de schone taak de dure beloften die haar voorgangster deed ook daadwerkelijk gestalte te geven.

"Onacceptabel", "geschokt", het zijn termen waarvan provincies en gemeentebesturen zich niet dagelijks bedienen in de richting van het Rijk. De brief aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Goed dat de besturen van de provincies en gemeenten deze stap gezet hebben. Zo deden zij tenminste wél wat ze beloofd hebben aan hun betrokken burgers.

Lees de 'brandbief', op 31 mei 2016 verzonden door GS van Overijssel, hier (pdf).

Lees ook de 11e Voortgangsrapportage over PHS, onder meer over de prognoses van het goederenvervoer per spoor in Oost-Nederland: hier (pdf)